O afordancji i fałszywej afordancji.
W głowie mam model tego, jak wygląda wizualnie podajnik do mydła a jak wygląda suszarka do rąk. Jest to wszystko podparte moimi wcześniejszymi doświadczeniami z tymi urządzeniami. Na podstawie tego modelu jest mi zazwyczaj bardzo łatwo rozpoznać, które urządzenie służy do czego.
W większości łazienek dozownik jest blisko umywalki i jest mniejszy od suszarki do rąk.
Jak pisze Don Norman w książce „Dizajn na co dzień” afordancja to związek między przedmiotem a osobą. „Afordancja to relacja między właściwościami przedmiotu a możliwościami przedmiotu, która wyznacza zakres wykorzystania danej rzeczy.”
Rozpoznanie, do czego służy dany przedmiot ułatwia też kontekst miejsca, gdzie jestem oraz lokalizacji danego urządzenia.
Trafiłem na urządzenie w publicznej łazience z wyglądu i miejsca zamontowania sugerujące inne przeznaczenie. Chcąc umyć ręce widzę cylindryczne urządzenie nad umywalką. Pomyślałem, że jak podstawię ręce, to poleci automatycznie piana. Jednak zamiast tego poleciało ciepłe powietrze. Stojąc przy umywalce nie widziałem właściwego podajnika na mydło, bo miałem go z tyłu po swojej lewej stronie. W pierwszym momencie nie widziałem również, że urządzenie, które mylnie odebrałem jako podajnik jest podłączone do gniazdka elektrycznego a podajniki na mydło zazwyczaj nie są niczym zasilane albo są na baterie.
Błąd w rozpoznaniu przeznaczenia urządzenia powstał przez nietypowy wygląd suszarki do rąk. Urządzenie w tym przypadku „wysyła” do mnie błędny komunikat nie będąc tym, czym się wydaje, że jest – fałszywa afordancja.
Rozwiązania
- Zastosowanie znacznika. Graficzna informacja na suszarce do rąk np. duża naklejka z ikoną sugerującą, że to suszarka. Graficzna informacja, że to mydło na dozowniku do mydła.
- Przestawienie urządzeń tak, żeby dozownik do mydła był w miejscu suszarki. Natomiast suszarka nieco oddalona od umywalki po lewej stronie – poza linią wzroku w momencie mycia rąk.
Ciekawe, ile osób w tym miejscu omyłkowo uruchamia suszarkę, chcąc skorzystać z mydła.